3ημερο Συνέδριο: Ο Κωνσταντίνος Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η εποχή του

Το δελτίο τύπου έχει ως εξής. :

Ο Κωνσταντίνος Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η εποχή του

Καρπενήσι, 10-12 Ιουλίου 2026

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία , η Νομική

Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και το Ίδρυμα Γαζή –

Τριανταφυλλόπουλου, με τη συνδρομή του δήμου Καρπενησίου, διοργανώνουν συνέδριο

με θέμα Ο Κωνσταντίνος Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η εποχή του, στην αίθουσα εκδηλώσεων του 2ου Δημοτικού Σχολείου Καρπενησίου (Αθανασίου Καρπενησιώτη 59) στις

10-12 Ιουλίου 2026.

Ο Κωνσταντίνος Δ. Τριανταφυλλόπουλος, καθηγητής του Αστικού Δικαίου στη Νομική Σχολή

του Πανεπιστημίου Αθηνών (1918-1951), είναι εκείνος που, κατά κοινή παραδοχή, ανακαίνισε, σε περισσότερους του ενός κλάδους της, την ελληνική νομική επιστήμη του

καιρού του. Μαζί με τον καθηγητή Δημήτριο Παππούλια θεμελίωσε την ελληνική επιστήμη της Ιστορίας του Δικαίου.

Ειδικότερα, ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος εισήγαγε στην Ελλάδα την παπυρολογία και την ιστορική (παρεμβληματολογική) μέθοδο ερεύνης του Ρωμαϊκού Δικαίου και, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ερεύνησε συστηματικά, το Βυζαντινό και το μετά την Άλωση Δίκαιο.

Επίσης, είναι εκείνος που, με ερευνητικής πνοής δημοσιεύματά του, έδωσε το έναυσμα της μελέτης των ελληνικών κωδικοποιήσεων στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες, του Δικαίου της περιόδου του Αγώνα και του ελληνικού Ιδιωτικού Δικαίου κατά τον 19ο αιώνα. Επίσης, από τη γραφίδα του προήλθε η πρώτη νομική μελέτη του δημώδους (ελληνικού) Ιδιωτικού

Δικαίου.

Ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος ανήκε στην ολιγάριθμη χορεία των νέων επιστημόνων που ήδη πριν το 1909 είχαν αντιληφθεί εις βάθος την επιτακτική ανάγκη εκσυγχρονισμού του

κράτους, της οικονομίας και της κοινωνίας, και γι’ αυτό, ήδη έτοιμοι από καιρό, συνέδεσαν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, το όνομά τους με την προσπάθεια αστικού εκσυγχρονισμού

της χώρας την οποία ανέλαβε ο Ελευθέριος Βενιζέλος από το 1911 και εφεξής. Στην προσπάθεια αυτή ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος συμμετείχε εξαρχής, πολλές φορές και με

πολλούς τρόπους, προεχόντως με την ιδιότητα του νομικού.

Στο πεδίο της μεταρρυθμίσεως απαρχαιωμένων τμημάτων της νομοθεσίας ανέλαβε, κατ’

επανάληψη, την ευθύνη να συντάξει σχέδια ρηξικέλευθων νόμων που θα επιτύγχαναν τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού Δικαίου· εκσυγχρονισμό που επιχειρήθηκε και εν πολλοίς

επιτεύχθηκε με την κατάργηση ή μεταρρύθμιση ισχυόντων και τη θέσπιση νέων νόμων, μερικοί από τους οποίους θα εγκαινίαζαν νέους κλάδους του Δικαίου και, αντιστοίχως, νέους κλάδους της ελληνικής νομικής επιστήμης.

Η ανακαίνιση, όμως, του ελληνικού Δικαίου, για να γίνει ζώσα πραγματικότητα, καθιστούσε

επίσης επιτακτικά αναγκαία τη σύλληψη αφενός νέων εννοιών με τις οποίες το Δίκαιο θα γινόταν αντιληπτό, και αφετέρου νέες μεθόδους ερμηνείας και εφαρμογής του Δικαίου.

Αναγκαία, συνεπώς, ήταν και η ανακαίνιση της νομικής επιστήμης· αναγκαίος ήταν ένας νέος τρόπος νομικής σκέψης, ο οποίος, ελαυνόμενος από την ιδέα της δικαιοσύνης, θα

στοχαζόταν το Δίκαιο όχι μόνο ως νομικό, μα και ως κοινωνικό φαινόμενο, ως προϊόν διαπάλης αμοιβαίως αντιπάλων αντιλήψεων και συμφερόντων, ως σύνολο ρυθμίσεων που δεν ετέθησαν εν κενώ, για να ισχύουν εν κενώ, αλλά για να ρυθμίζουν, να δίνουν ρυθμό, στην σε κράτος οργανωμένη κοινωνική συμβίωση ατόμων και ποικιλώνυμων κοινωνικών

ομάδων που, σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ευρίσκονται σε διαπάλη να κατισχύσουν.

Με αυτή την αντίληψη –θεμελιώδη για τον τρόπο με τον οποίο κατανοούσε τον εαυτό του ως στοχαστή που μελετά το Δίκαιο έχοντας πάντοτε κατά νου την εν τοις πράγμασι εφαρμογή του– ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος ήταν εκείνος που υπέδειξε στην ελληνική νομική

σκέψη νέους δρόμους, στους οποίους δεν κινήθηκε μόνον ο ίδιος αλλά και σπουδαίοι μαθητές του, όπως ο Κωσταντίνος Τσάτσος, ο Ιωάννης Σόντης, ο Αλέξανδρος

Λιτζερόπουλος, ο Παναγιώτης Ζέπος, ο Γεώργιος Κουσουλάκος, ο Γεώργιος Σιμωνέτος, ο Πέτρος Ζήσης, ο Νικόλαος Θηβαίος, ο Ανδρέας Γαζής.

Οι νέες αντιλήψεις, όμως, για το Δίκαιο, για την ερμηνεία και εφαρμογή του και για τη νομική επιστήμη δεν θα κατόρθωναν να εξέλθουν από τα νομικά σπουδαστήρια και βιβλία, δεν θα αξιώνονταν να γίνουν ζώσα κοινωνική πραγματικότητα, αν δεν ολοκληρώνονταν με νέο τρόπο συλλήψεως του έργου του δικαστή και της αποστολής των δικαστικών θεσμών.

Επί τη βάσει αυτής της, επίσης θεμελιώδους, παραδοχής ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος προέβαλε, σταθερά και με κάθε τρόπο, έναν τύπο δικαστή, τον οποίο αντιλαμβανόταν ως εκείνον που θα επωμιστεί το κρίσιμο έργο να δίνει ζείδωρη πνοή στο ισχύον Δίκαιο, ώστε αυτό να δύναται να πληροί τις καινοφανείς απαιτήσεις και ανάγκες που ο νέος αιώνας έφερνε μαζί του και για την Ελλάδα.

Είσοδος ελεύθερη

Αίθουσα εκδηλώσεων,

2ο Δημοτικό Σχολείο Καρπενησίου

Αθανασίου Καρπενησιώτη 59,

36100, Καρπενήσι

Για περισσότερες πληροφορίες:

https://foundation.parliament.gr/

https://www.idrymagazi.gr/idryma/gr

https://www.facebook.com/idrimavoulis

https://www.instagram.com/hellenic_parliament_foundation/